بالا بودن طول عمر لوله گالوانیزه، مقاومت زیاد در برابر خوردگی و زنگزدگی، و مقرونبهصرفه بودن گزینههایی هستند که باعث محبوبیت این لوله شدهاند. لوله گالوانیزه کاربرد گستردهای در پروژههای صنعتی، عمرانی، ساختمانی، کشاورزی و… دارد. لولههای گالوانیزه در واقع لولههای فولادی هستند که با فلز روی پوشش داده میشوند. این پوشش از لوله محافظت کرده و عمر مفید لوله گالوانیزه را افزایش میدهد. اما عمر لوله گالوانیزه بسته به عواملی میتواند متفاوت باشد.
در این مطلب ضمن توضیح بیشتر این موارد، به مقایسۀ طول عمر لوله گالوانیزه با لولههای فولادی و پلاستیکی، مقایسۀ مزایا و معایب آنها و کاربردهای رایج لوله گالوانیزه خواهیم پرداخت. اگر در پروژههایتان از لوله گالوانیزه استفاده میکنید و میخواهید بدانید که چطور میتوان طول عمر این لوله را افزایش داد، راهکارهایی را در این مطلب برایتان آوردهایم. پس در ادامه با ما همراه باشید.
فرآیند گالوانیزاسیون و ویژگیهای ناشی از آن
گالوانیزاسیون پوشش سطح لولههای فولادی با فلز روی است. انجام این فرآیند طول عمر لوله گالوانیزه را افزایش داده و باعث خاصیت ضدخورندگی و ضدزنگزدگی میشود. در فرآیند تولید لوله گالوانیزه سپنتا ابتدا سطح لوله را بهدقت تمیز میکنند تا عاری از هرگونه آلودگی شده و پوشش بهخوبی روی آن قرار بگیرد.
لوله گالوانیزه را به دو شیوه گرم و سرد میسازند. در روش گرم لوله فولادی را در روی مذاب 460 درجه سانتیگراد غوطهور کرده و پس از واکنش فلز روی سطح لوله را میپوشاند. در روش سرد، فرآیند در دمای محیط انجام شده و لوله فولادی در محلول نمک روی الکترولیز میشود. برای اطلاع درباره این فرآیند به مقاله لوله گالوانیزه چیست؟ مراجعه کنید.
گالوانیزاسیون، علاوهبر افزایش عمر مفید لوله گالوانیزه و محافظت آن از رطوبت و هوا، انعطافپذیری لوله را هم بالا میبرد. استحکام بالای لوله گالوانیزه سبب میشود که بتوان آن را در شرایط سخت محیطی بهکار گرفت. شرکت سپنتا از برترین تولیدکنندگان لوله گالوانیزه است. اگر برای تاسیسات و پروژههای خود به لوله گالوانیزه باکیفیت نیاز دارید، سپنتا را انتخاب کنید.

بررسی عوامل موثر بر طول عمر لوله گالوانیزه
بهطور کلی عمر لوله گالوانیزه چیزی بین 20 تا 50 سال است؛ اما این محدوده بستگی به یکسری عوامل دارد. شرایط محیطی، ضخامت پوشش روی، نحوه نصب و نگهداری مواردی هستند که عمر مفید لوله گالوانیزه را تحت تاثیر قرار میدهند. یک راهنمای خرید لوله گالوانیزه کمک میکند تا انتخابی مطمئن برای پروژههایتان داشته باشید.
- شرایط محیطی: لولههای گالوانیزه بهطور معمول در محیطهای مرطوب و فضای باز بهکار میروند. قرار گرفتن در محیطهای بسیار خورنده و در معرض مواد شیمیایی یا حتی آب شور باعث فرسایش تدریجی شده، پوشش آن را از بین برده و طول عمر لوله گالوانیزه را کم میکند. در انتقال آب، سطح PH باید خنثی باشد. آب سخت که PH بالایی دارد در گذر زمان باعث تشکیل رسوب و انسداد لوله میشود.
- ضخامت پوشش روی: با افزایش ضخامت پوشش سطح لوله گالوانیزه، مقاومت لوله در مقابل خوردگی، فرسایش، زنگزدگی افزایش یافته و عمر مفید لوله گالوانیزه بالا میرود.
- نحوه نصب و نگهداری: برای افزایش طول عمر لوله گالوانیزه، باید اتصالات مناسب انتخاب شده و نصب آن باکیفیت باشد. اگر هنگام نصب سطح لوله دچار خراشیدگی یا ساییدگی شود، فولاد اطراف آن ضعیف شده و سریعتر زنگ میزند. نگهداری منظم، بازرسی دورهای و تمیز کردن سطح لوله ضرورت دارد.

مقایسه طول عمر با لولههای فولادی و پلاستیکی
در مقایسه لوله گالوانیزه و فولادی باید بگوییم که لولههای فولادی بهدلیل عدم وجود پوشش، در برابر زنگزدگی و خوردگی مقاومت کمتری داشته و در نتیجه طول عمرشان هم نسبت به لولههای گالوانیزه کمتر است. لولههای پلاستیکی یا PVC، در برابر مواد شیمیایی و خورنده مقاومت بالاتری نسبت به لولههای گالوانیزه دارند، پس بیشتر عمر میکنند. اما در دماهای بالا طول عمر لوله گالوانیزه از پلاستیکی بیشتر است. لولههای پلاستیکی در دمای بالا تغییر شکل میدهند. اگر بهدنبال مقایسۀ لوله گالوانیزه با لوله بدوندرز هستید، مقاله تفاوت لوله مانیسمان و گالوانیزه را مطالعه کنید.
مزایا و معایب لوله گالوانیزه در قیاس با سایر لولهها
اصلیترین مزیت لوله گالوانیزه در مقایسه با سایر لولهها، پوشش فلز روی است که سبب شده لوله گالوانیزه در برابر خوردگی و زنگزدگی محافظت شود. اما لولههای غیرگالوانیزه سریعتر زنگ زده و نیاز بیشتری به تعمیر دارند. قیمت مناسب، دیگر مزیت لوله گالوانیزه محسوب میشود. بهدلیل دوام بالا، هزینه لوله گالوانیزه در دراز مدت نسبت به هزینه لوله غیرگالوانیزه کمتر است.
در صورتیکه پوشش گالوانیزه ضخیمتر باشد، استحکام لوله در برابر مواد شیمیایی و خورنده بالاتر بوده و نسبت به لولۀ غیرگالوانیزه مقاومتر است. اما بهطور کلی لولههای PVC در مقابل مواد شیمیایی و خوردگی لوله در مقایسه با گالوانیزه مقاومت بالاتری دارند. یک تفاوت لوله گالوانیزه گرم و سرد این است که بهدلیل نحوه تولید، عمر مفید لوله گالوانیزه گرم از سرد بیشتر است.
از معایب لوله گالوانیزه آن است که برای استفاده در دمای بالا مناسب نبوده و باعث تولید بخارات سمی فلز روی میشود. برای مواردی که ایمنی مواد غذایی اهمیت بالایی دارد، باید از فولاد غیرگالوانیزه استفاده کرد. اگر لایه محافظ لوله گالوانیزه از بین برود، باعث شکستن لوله و نفوذ ذرات پوشش به سیال میشود. این امر ناخالص شدن سیال را بهدنبال دارد. در این شرایط لوله غیرگالوانیزه بهتر عمل میکند. لوله گالوانیزه برای نصب نیاز به ابزار دارد، در حالیکه لولههای پلاستیکی نصب آسانی دارند. همچنین میتوانید مقالۀ تفاوت های لوله سیاه و لوله گالوانیزه را هم مطالعه کنید.

معرفی کاربردهای رایج در صنایع مختلف
بالا بودن طول عمر لوله گالوانیزه سبب شده نقش پررنگی در پروژهها ایفا کند. برخی از کاربردهای رایج این لوله در صنایع مختلف همراه با مثال در ادامه آورده شدهاند:
- صنعت ساختوساز: انتقال آب و فاضلاب، داربست، سیستم تهویه، نرده، ستون
- کشاورزی: سیستم آبیاری قطرهای و تحت فشار، حصارکشی، سازههای گلخانهای
- صنایع نفت و گاز: انتقال سیالات
- خودروسازی: اجزای خودرو
- صنعت برق: دکل مخابراتی، محافظ کابل و سیم برق، تیربرق
راهکارهایی برای افزایش طول عمر لوله گالوانیزه
راهکارهایی وجود دارند که از طریق آنها میتوان طول عمر لوله گالوانیزه را افزایش داد:
- باید بازرسی منظم لولهها برای بررسی علائم خوردگی و آسیب انجام شده و در صورت مشاهده نشتی یا سایش، سریعا نسبت به رفع آن اقدام شود. این کار با بازرسیهای بصری و روشهای غیرمخرب صورت میگیرد.
- برای از بین بردن آوار یا رسوب در داخل لولههای گالوانیزه باید آنها را بهصورت دورهای تمیز کرد. این کار با جتهای آب پرفشار انجام میشود.
- دقت کنید که هنگام استفاده، لوله ضربه شدید نبیند. آسیب به پوشش گالوانیزه خاصیت ضدخوردگی را تحت تاثیر قرار میدهد.
- در نصب و استفاده، تا حد امکان از تماس مستقیم لوله گالوانیزه با دیگر فلزات جلوگیری شود. عدم توجه به این مورد میتواند باعث بروز واکنشهای الکتروشیمیایی و خوردگی پوشش روی بشود.
- جهت افزایش عمر مفید لوله گالوانیزه، در دماهای خیلی بالا یا خیلی پایین استفاده نشود. میتوانید از پوششهای اضافی مانند روکش اپوکسی، پرایمر یا پلی اورتان استفاده کنید.
نتیجهگیری
لولۀ گالوانیزه محصولی پرکاربرد بوده که پوشش فلز روی، ویژگیهای آن را ارتقاء داده است. هرچند که مزیتها و ویژگیهای لوله گالوانیزه باعث شده تا برای بسیاری از پروژهها استفاده شود، اما در برخی شرایط بهکارگیری این لوله کار اشتباهی است. از طرفی عمر مفید یک لوله مورد مهمی است که برای استفاده باید از آن مطلع باشید. همانطور که گفتیم، طول عمر لوله گالوانیزه تحت تاثیر فاکتورهایی مانند شرایط محیطی، ضخامت پوشش، نحوه نصب و نگهداری است.
اما میتوانید با راهکارهایی که در این مقاله برایتان آوردیم، عمر مفید آن را افزایش دهید. اگر بهدنبال لوله گالوانیزهای باکیفیت و مقرونبهصرفه هستید، شرکت سپنتا بهترین گزینه است. میتوانید لوله گالوانیزۀ متناسب با پروژتان را با خیال راحت از ما بخرید. کافیست از صفحه محصولات ما بازدید کرده یا برای مشاوره و خرید با کارشناسان شرکت لوله و پروفیل سپنتا تماس بگیرید.